|
Maliye
Bakanlığından:
GELİR VERGİSİ GENEL
TEBLİĞİ
(SERİ NO:
264)
4/4/2007 gün ve 26483 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 5615 sayılı Kanunla, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun
Esnaf Muaflığı başlıklı 9 uncu ve Değer Artışı Kazançları başlıklı
mükerrer 80 inci
maddelerinde yapılan değişikliklerle, yürürlükten kaldırılmış
bulunan Ücretlilerde
Vergi İndirimi başlıklı mükerrer 121 inci maddesine ilişkin olarak
aşağıdaki açıklamalar yapılmıştır.
1.
Yasal Düzenleme
5615 sayılı Kanunla, 193 sayılı Gelir Vergisi
Kanununun;
- 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (6)
numaralı bendi, “6.
Evlerde kullanılan dikiş, nakış, mutfak robotu, ütü ve benzeri
makine ve aletler hariç olmak üzere, muharrik kuvvet kullanmamak ve
dışarıdan işçi almamak şartıyla; oturdukları evlerde imal ettikleri
havlu, örtü, çarşaf, çorap, halı, kilim, dokuma mamûlleri, kırpıntı
deriden üretilen mamûller, örgü, dantel, her nevi nakış işleri ve
turistik eşya, hasır, sepet, süpürge, paspas, fırça, yapma çiçek,
pul, payet, boncuk işleme, tığ örgü işleri, ip ve urganları,
tarhana, erişte, mantı gibi ürünleri işyeri açmaksızın satanlar. Bu
ürünlerin, pazar takibi suretiyle satılması ile ticarî, ziraî veya
meslekî faaliyetleri dolayısıyla gelir ve kurumlar vergisi mükellefi
olanların düzenledikleri hariç olmak üzere; düzenlenen kermes,
festival, panayır ile kamu kurum ve kuruluşlarınca geçici olarak
belirlenen yerlerde satılması muaflıktan faydalanmaya engel
değildir.” şeklinde,
- Anılan maddenin mülga ikinci fıkrasından
sonra gelen üçüncü fıkrası,
“Ticarî,
ziraî veya meslekî kazancı dolayısı ile gerçek usûlde Gelir
Vergisine tâbi olanlar ile yukarıda sayılan işleri Gelir ve Kurumlar
Vergisi mükelleflerine bağlılık arz edecek şekilde yapanlar esnaf
muaflığından faydalanamazlar.”
şeklinde,
- Mükerrer 80
inci maddesinin birinci fıkrasının (6)
numaralı bendinde yer alan “dört yıl içinde” ibaresi “beş
yıl içinde” olarak,
Değiştirilmiş
ve ücretlilerde vergi
indirimi başlıklı mükerrer 121 inci maddesi yürürlükten
kaldırılmıştır.
2.
Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu Maddesiyle İlgili Düzenlemeler
2.1. Evlerde Kullanılması Esnaf Muaflığının
Kaybedilmesine
Engel Olmayacak Makine Ve Aletler
Gelir Vergisi Kanununun Esnaf Muaflığı
başlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinde
yapılan değişiklikle,
evlerde
kullanılan dikiş,
nakış, mutfak robotu, ütü ve benzeri makine ve aletler, muharrik
kuvvet kapsamından çıkartılmış ve böylece söz konusu makine ve
aletlerin kullanılmasının muafiyetten yararlanmaya engel olmaması
sağlanmıştır.
Örneğin Bayan
(A)’nın, evinde dikiş ve nakış makinesini
kullanmak suretiyle imal ettiği örgü ve nakış işlerini satması
faaliyeti, esnaf muaflığı kapsamında
değerlendirilecektir.
Ancak,
evlerde sanayi tipi veya seri üretim yapabilen makine ve aletleri
kullanmak suretiyle kazanç elde edenler esnaf muaflığı kapsamında
değerlendirilmeyecektir.
2.2. Esnaf
Muaflığı Kapsamında Evlerde Üretilebilecek
Ürünler
Gelir Vergisi Kanununun Esnaf Muaflığı
başlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinde
yapılan diğer bir düzenlemeyle, esnaf muaflığı kapsamında evlerde
üretilebilecek malların sayısı artırılmış
bulunmaktadır.
Mevcut bentte yer alan ürün
çeşitlerine ilave olarak, kırpıntı deriden üretilen mamuller,
tarhana, erişte, mantı, her nevi pul, payet, boncuk işleme, tığ örgü
işleri gibi ürün ve mamullerin üretim ve satışıyla iştigal edenler
de esnaf muaflığı kapsamına alınmıştır.
Muafiyet kapsamındaki ürünler,
bentte yer alan ürünlerle sınırlı olmayıp bu ürünlere benzerlik
gösteren diğer ürünleri aynı şartlarla üretip satanlar da esnaf
muaflığı kapsamında değerlendirilecektir.
Örneğin Bayan (B) nin, evinde ürettiği tarhanayı, kurumlar vergisi
mükellefi (Z) A.Ş.’ne satması halinde Bayan (B), elde ettiği bu
gelir dolayısıyla esnaf muaflığı kapsamında değerlendirilecektir.
Ancak (Z) A.Ş., Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci
fıkrasında yer alan vergi tevkifatı
yapacaklar arasında sayılmış olduğundan, Bayan (B)’ye yaptığı ödeme
nedeniyle gider pusulası düzenlemek ve anılan maddenin (13) numaralı
bendinin (a) alt bendi uyarınca da gelir vergisi tevkifatı yapmak zorundadır.
Diğer taraftan, anılan bentte sayılan
emtianın imali için ödenen hizmet bedelleri de (ücrete ilişkin
unsurları taşımamak kaydıyla) bu bent kapsamında
değerlendirilecektir.
2.3. Evlerde Üretilen Ürünlerin
Satışının Yapılacağı Yerler
Söz konusu bentte yapılan başka
bir düzenlemeyle de emeğe dayalı ürünlerin esnaf muaflığından
yararlananlarca pazarlanmasında kolaylık sağlanmıştır. Muafiyet
kapsamında bulunanlar, evlerde Kanunun öngördüğü makine ve aletler
dışında başka makine ve alet kullanmadan kendi el emekleriyle imal
ettikleri ürünleri;
- Bir işyeri
açmaksızın,
- Dernekler, vakıflar, sendikalar ve meslek
odalarınca düzenlenenler dahil olmak üzere düzenlenen kermes,
festival ve panayırlarda (Gelir ve Kurumlar Vergisi mükelleflerince
düzenlenenler hariç),
-Kamu kurum ve kuruluşlarınca geçici olarak
belirlenen yerlerde
satabilecekler ve esnaf muaflığından
yararlanmaya devam edebileceklerdir.
Öte yandan evlerde üretilen ürünlerin; pazar
takibi suretiyle satışını yapanlar, Gelir
ve Kurumlar Vergisi mükelleflerince
düzenlenen
kermes, festival ve panayırlarda satışını yapanlar ile
Kamu
kurum ve kuruluşlarınca devamlılık arz edecek şekilde belirlenen
yerlerde satışını yapanlar, esnaf muaflığından
faydalanamayacaktır.
2.4. Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu
Maddesinin Uygulamasında Devamlılık Unsurunun
Kaldırılması
Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, 5615
sayılı Kanunla değişiklik yapılmadan önce, esnaf muaflığı kapsamında
sayılan işlerin gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine devamlılık
ve bağlılık arz edecek şekilde yapılması halinde muafiyetin
kaybedileceği hükmü yer almaktaydı. 5615 sayılı Kanunla yapılan
değişiklikle “devamlılık” ibaresi fıkra metninden
çıkartılmıştır.
Buna göre, esnaf muaflığı kapsamında sayılan
işlerin gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine bağlılık arz
etmeyecek şekilde devamlı olarak yapılması muafiyetten yararlanmaya
engel teşkil etmeyecektir.
Örneğin Bayan (F), evinde tığ ile ürettiği
dantelleri (X) firmasına satmakta ve bu faaliyeti (X) firmasına
devamlı olarak yapmaktadır. Bayan (F), bu faaliyetinden dolayı esnaf
muaflığından yararlanacak olup, (X) firması, Bayan (F)’ye yaptığı
ödeme nedeniyle gider pusulası düzenlemek ve Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin (13)
numaralı bendinin (a) alt bendi uyarınca da gelir vergisi tevkifatı yapmak zorundadır.
2.5. Vergi Tevkifatı
Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin son
fıkrasında, “Bu muaflığın, 94 üncü madde uyarınca tevkif suretiyle
kesilen vergiye şümulü yoktur.” hükmü yer almakta olup, anılan
kanunun 94 üncü maddesinin birinci
fıkrasında sayılanlar, esnaf muaflığından yararlananlara yaptıkları
ödemeler üzerinden vergi tevkifatı yapmak
zorundadırlar.
3.
Ücretlilerde Vergi İndirimi Uygulamasının
Kaldırılması
5615 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle Gelir
Vergisi Kanununun mükerrer
121 inci maddesi 01/01/2007 tarihinden geçerli olmak üzere
yürürlükten kaldırılmış olduğundan, ücretliler bu tarihten geçerli
olmak üzere, almış
oldukları belgeleri vergi iadesi amacıyla saklamayacaklardır.
Ücretlilerde vergi indirimi uygulaması
yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte, mükellef olmayanların,
satın aldıkları mallar ve hizmetler için belge almamaları halinde,
adlarına 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 353 üncü maddesinin (3)
numaralı bendi uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilecektir.
5615 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi uyarınca, ücretlilerin 2006 yılına
ilişkin olarak 2007 yılında ödeyecekleri gelir vergisinden mahsup
edilecek vergi indirimiyle ilgili işlemler, Gelir Vergisi Kanununun
yürürlükten kaldırılan mükerrer 121 inci maddesi hükümlerine göre
sonuçlandırılacaktır.
Öte yandan, yürürlükten kaldırılan
ücretlilerde vergi indirimi yerine 5615 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle 01/01/2008 tarihinden itibaren
elde edilecek gelirlere uygulanmak üzere asgarî geçim indirimi esası
getirilmiştir. Yapılan düzenlemeye göre; ücretin elde edildiği
takvim yılı başında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalışan 16
yaşından büyük işçiler için uygulanan asgarî ücretin yıllık brüt
tutarının; mükellefin kendisi için
% 50’si, çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi için %
10’u, çocukların her biri için ayrı ayrı
olmak üzere; ilk iki çocuk için % 7,5 diğer çocuklar için % 5’i
olarak belirlenen tutarın, 103 üncü maddedeki gelir vergisi
tarifesinin birinci gelir dilimine uygulanan oranla çarpılmasıyla
bulunan tutar (asgari geçim indirimi tutarı), hesaplanan vergiden
mahsup edilebilecektir.
4. Mal ve Hakların 5 Yıl İçinde Elden
Çıkarılmasında Değer Artış Kazancı
Gelir Vergisi
Kanununun mükerrer 80 inci maddesinin birinci fıkrasının (6)
numaralı bendinde yer alan düzenlemeye göre; iktisap şekli ne olursa
olsun ( ivazsız olarak iktisap edilenler hariç) 70 inci maddenin 1,
2, 4 ve 7 numaralı bentlerinde yazılı mal (gerçek usulde vergiye
tabi çiftçilerin zirai istihsalde kullandıkları gayrimenkuller dahil) ve hakların, iktisap
tarihinden başlayarak dört yıl içinde elden çıkarılmasından doğan
kazançlar değer artışı kazancı olarak gelir vergisine tabi
tutulmaktaydı.
5615 sayılı
Kanunun 5 inci maddesiyle anılan Kanunun mükerrer 80 inci maddesinin
(6) numaralı bendinde yapılan değişiklikle, anılan bentte sayılan
mal ve hakların elden çıkarılmasında değer artışı kazancı olarak
değerlendirilecek süre, iktisap tarihinden itibaren, 4 yıldan 5 yıla
çıkarılmıştır.
Ancak, Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 71 inci maddeyle,
01/01/2007 tarihinden önce
iktisap edilmiş olan anılan mal ve hakların elden çıkarılmasından
doğan kazançların vergilendirilmesinde dört yıllık süre esas
alınacaktır.
Tebliğ olunur. |