|
KANUN SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL
SAĞLIK SİGORTASI KANUNU
BİRİNCİ
KISIM
Amaç, Kapsam
ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1- Bu
Kanunun amacı, sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortası bakımından
kişileri güvence altına almak; bu sigortalardan yararlanacak kişileri ve
sağlanacak hakları, bu haklardan yararlanma şartları ile finansman ve
karşılanma yöntemlerini belirlemek; sosyal sigortaların ve genel sağlık
sigortasının işleyişi ile ilgili usûl ve esasları
düzenlemektir. Kapsam
MADDE 2- Bu
Kanun; sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortasından yararlanacak
kişileri, işverenleri, sağlık hizmeti sunucularını, bu Kanunun uygulanması
bakımından gerçek kişiler ile her türlü kamu ve özel hukuk tüzel
kişilerini ve tüzel kişiliği olmayan diğer kurum ve kuruluşları
kapsar. Tanımlar MADDE 3- Bu
Kanunun uygulanmasında; 1) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığını, 2) Kurum: Sosyal Güvenlik Kurumu
Başkanlığını, 3) Sosyal sigortalar: Kısa ve uzun vadeli sigorta
kollarını, 4) Kısa vadeli sigorta kolları: İş kazası ve meslek
hastalığı, hastalık ve analık sigortası kollarını, 5) Uzun vadeli sigorta kolları: Malûllük, yaşlılık
ve ölüm sigortası kollarını, 6) Sigortalı: Kısa ve/veya uzun vadeli sigorta
kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim
ödemesi gereken kişiyi, 7) Hak sahibi: Sigortalının veya sürekli iş
göremezlik geliri ile malûllük veya yaşlılık aylığı almakta olanların
ölümü halinde, gelir veya aylık bağlanmasına veya toptan ödeme yapılmasına
hak kazanan eş, çocuk, ana ve babasını, 8) Genel sağlık sigortası: Kişilerin öncelikle
sağlıklarının korunmasını, sağlık riskleri ile karşılaşmaları halinde ise
oluşan harcamaların finansmanını sağlayan sigortayı, 9) Genel sağlık sigortalısı: Bu Kanunun 60 ıncı maddesinde sayılan
kişileri, 10) Bakmakla yükümlü olduğu kişi: Genel sağlık
sigortalısının, sigortalı veya isteğe bağlı sigortalı sayılmayan, kendi
sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış
olan; a) Eşini, b) 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim veya 5/6/1986
tarihli ve 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununda belirtilen aday çıraklık
ve çıraklık eğitimi ile işletmelerde meslekî eğitim görmesi halinde 20
yaşını, yüksek öğrenim görmesi halinde 25 yaşını doldurmamış ve evli
olmayan çocukları ile yaşına bakılmaksızın bu Kanuna göre malûl olduğu
tespit edilen evli olmayan çocuklarını, c) Geçiminin sigortalı tarafından sağlandığı
Kurumca belirlenen kriterlere göre tespit edilen ana ve
babasını, 11) Hizmet akdi: 22/4/1926 tarihli ve 818 sayılı
Borçlar Kanununda tanımlanan hizmet akdini ve iş mevzuatında tanımlanan iş
sözleşmesini veya hizmet akdini, 12) Ücret: 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a)
ve (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanlara saatlik, günlük, haftalık,
aylık veya yıllık olarak para ile ödenen ve süreklilik niteliği taşıyan
brüt tutarı, 13) Asgarî ücret: 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı
İş Kanunu gereğince 16 yaşından büyük işçiler için belirlenen bir aylık
brüt ücreti, 14) Ay: Ücretleri; kamu idarelerinde her ayın
15'inde ödenen 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri
kapsamındaki sigortalılar için, ayın 15'inden ertesi ayın 15'ine kadar
geçen, diğer sigortalılar için ise ayın 1'i ilâ sonu arasında geçen ve
otuz gün olarak değerlendirilen süreyi, 15) Yıl: Ücretleri; kamu idarelerinde her ayın
15'inde ödenen 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri
kapsamındaki sigortalılar için, 15 Ocak tarihinden ertesi yılın 15 Ocak
tarihine kadar geçen, diğer sigortalılar için ise 1 Ocak ilâ 31 Aralık
tarihleri arasında geçen ve 360 gün olarak değerlendirilen
süreyi, 16) Gelir: İş kazası veya meslek hastalığı halinde
sigortalıya veya sigortalının ölümü halinde hak sahiplerine, yapılan
sürekli ödemeyi, 17) Aylık: Malûllük, yaşlılık ve ölüm
sigortalarından yapılan sürekli ödemeyi, 18) Ödeme dönemi: Bu Kanuna göre bağlanan gelir ve
aylıkların, ödeme tarihinden takip eden ödeme tarihine kadar geçen
süreyi, 19) Tarımsal faaliyet: Kendi mülkünde, ortaklık
veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde veya kamuya mahsus
mahallerde; ekim, dikim, bakım, üretme, yetiştirme ve ıslah yoluyla yahut
doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan
ve su ürünleri elde edilmesini ve/veya bu ürünlerin yetiştiricileri
tarafından; muhafazasını, taşınmasını veya
pazarlanmasını, 20) Kurum Sağlık Kurulu: Kurumca yetkilendirilen
sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca düzenlenecek raporlardaki
teşhis ve bu teşhise dayanak teşkil eden belgeleri incelemek suretiyle,
çalışma gücü kaybı ve meslekte kazanma gücü kaybı oranlarını belirlemeye
yetkili hekimlerden ve/veya diş hekimlerinden oluşan
kurulları, 21) Kamu idaresi: 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı
Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 3 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendinde belirtilen idare ve kurumlar ile bunların ödenmiş
sermayesinin % 50'sinden fazlasına sahip oldukları ortaklıkları veya özel
kanunlarına göre personel çalıştıran diğer kamu
kurumlarını, 22) Sağlık hizmeti: Genel sağlık sigortalısı ve
bakmakla yükümlü olduğu kişilere 63 üncü madde gereği finansmanı
sağlanacak tıbbî ürün ve hizmetleri, 23) Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmeti:
Kişilerin hastalıktan korunması veya sağlıklı olma halinin sürdürülmesi
amacıyla, kişiye yönelik olarak finansmanı sağlanacak sağlık
hizmetlerini, 24) Aile hekimi: Sağlık Bakanlığı tarafından aile
hekimi olarak yetkilendirilen ve Kurum ile sözleşme yapmış hekimleri,
25) Sağlık hizmeti sunucusu: Sağlık hizmetini sunan
ve/veya üreten; gerçek kişiler ile kamu ve özel hukuk tüzel kişilerini ve
bunların tüzel kişiliği olmayan şubelerini, 26) Katılım payı: Sağlık hizmetlerinden
yararlanabilmek için, genel sağlık sigortalısı veya bakmakla yükümlü
olduğu kişiler tarafından ödenecek tutarı, 27) Sığınmacı ve Vatansız: İçişleri Bakanlığı
tarafından sığınmacı veya vatansız olarak kabul edilen
kişileri, 28) Peşin sermaye değeri: Kurumca, bu Kanunun
ilgili maddelerinde belirtilen giderlerin yaş, kesilme ihtimali ve Kurumca
belirlenecek iskonto oranı dikkate alınarak
hesaplanan tutarı, 29) Güncelleme katsayısı: 4 üncü madde kapsamında
sigortalı sayılanların, her yılın Kasım ayına ait kanunî süresi içinde
verilen belgelerindeki prim tahakkukları üzerinden bulunacak ortalama
prime esas günlük kazancın, bir önceki yılın aynı ayına ait ortalama prime
esas günlük kazanca göre değişim oranı ile her yılın Aralık ayına göre
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan en son temel yıllı tüketici
fiyatları genel indeksindeki değişim oranının toplamının yarısına (1) tam
sayısının ilave edilmesi sonucunda bulunan değeri, ifade eder. İKİNCİ KISIM Sosyal Sigorta Hükümleri BİRİNCİ
BÖLÜM Sigortalılara İlişkin
Hükümler
Sigortalı sayılanlar MADDE 4- Bu
Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması
bakımından; a) Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren
tarafından çalıştırılanlar, b) Köy ve mahalle muhtarları, hizmet akdine bağlı
olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan
ise; 1) Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı
nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi
olanlar, 2) Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr
sicili ile birlikte kanunla kurulan meslek odalarına usûlüne uygun olarak
kayıtlı olanlar, 3) Anonim şirketlerin kurucu ortakları ve/veya
yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit
şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin
ise tüm ortakları, 4) Tarımsal faaliyette bulunanlar,
c) Kamu idarelerinde; 1) (a) bendine tâbi olmayanlardan, kadro ve
pozisyonlarda sürekli olarak çalışıp, ilgili kanunlarında (a) bendi
kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülmemiş
olanlar, 2) (a) ve (b) bentlerine tâbi olmayanlardan,
sözleşmeli olarak çalışıp ilgili kanunlarında (a) bendi kapsamına girenler
gibi sigortalı olması öngörülmemiş olanlar ile 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 86 ncı maddesi uyarınca açıktan vekil
atananlar, sigortalı sayılırlar. Birinci fıkranın (a) bendi gereği sigortalı
sayılanlara ilişkin hükümler; a) İşçi sendikalarının yönetim kurullarına
seçilenler, b) Bir veya birden fazla işveren tarafından
çalıştırılan; film, tiyatro, sahne, gösteri, ses ve saz sanatçıları ile
müzik, resim, heykel, dekoratif ve benzeri diğer uğraşları içine alan
bütün güzel sanat kollarında çalışanlardan, düşünürlerden ve yazarlardan
hizmet akdi ile çalışanlar, c) Mütekabiliyet esasına dayalı olarak uluslararası
sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülke uyruğunda olanlar hariç olmak
üzere, yabancı uyruklu kişilerden hizmet akdi ile
çalışanlar, d) 2/7/1941 tarihli ve 4081 sayılı Çiftçi
Mallarının Korunması Hakkında Kanuna göre
çalıştırılanlar, e) 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununda belirtilen umumî
kadınlar, f) Milli Eğitim Bakanlığı tarafından düzenlenen
kurslarda usta öğretici olarak çalıştırılanlar, kamu idarelerinde ders
ücreti karşılığı görev verilenler ile 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 4 üncü maddesinin (C) bendi kapsamında çalıştırılanlar,
hakkında da uygulanır. Birinci fıkranın (c) bendi gereği sigortalı
sayılanlara ilişkin hükümler; a) Kuruluş ve personel kanunları veya diğer
kanunlar gereğince seçimle veya atama yoluyla kamu idarelerinde göreve
gelenlerden; bu görevleri sebebiyle kendilerine ilgili kanunlarında Devlet
memurları gibi emeklilik hakkı tanınmış olanlardan hizmet akdi ile
çalışmayanlar, b) Cumhurbaşkanı, Başbakan, bakanlar, Türkiye Büyük
Millet Meclisi üyeleri, belediye başkanları, il daimi komisyonu
üyeleri, c) Birinci fıkranın (c) bendi kapsamında iken, bu
kapsamdaki kişilerin kurduğu sendikaların veya sendika
konfederasyonlarının yönetim kurullarına seçilenler, d) Harp okulları ile fakülte ve yüksek okullarda,
Türk Silâhlı Kuvvetleri hesabına okuyan veya kendi hesabına okumakta iken
askerî öğrenci olanlar ile astsubay meslek yüksek okulları ve astsubay
naspedilmek üzere temel askerlik eğitimine tâbi
tutulan adaylar ile fakültelerde veya meslek yüksek okullarında kendi
hesabına okuduktan sonra veya askerlik hizmetini müteakip subaylığa veya
astsubaylığa geçirilenlerin, okullarda geçen normal eğitim süreleri,
e) Polis Akademisi ile fakülte ve yüksek okullarda,
Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okuyan veya kendi hesabına okumakta iken
Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okumaya devam eden öğrenciler ile
fakültelerde veya meslek yüksek okullarında kendi hesabına okuduktan sonra
komiser yardımcılığına veya polisliğe geçirilenlerin, okullarda geçen
normal eğitim süreleri, hakkında da uygulanır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar
Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir. Bazı
sigorta kollarının uygulanacağı sigortalılar MADDE 5-
Kısa ve uzun vadeli sigorta kolları bakımından aşağıda sayılan kişiler
hakkında uygulanacak sigorta kolları şunlardır: a) Hizmet akdi ile çalışmamakla birlikte, ceza
infaz kurumları ile tutukevleri bünyesinde oluşturulan tesis, atölye ve
benzeri ünitelerde çalıştırılan hükümlü ve tutuklular hakkında, iş kazası
ve meslek hastalığı ile analık sigortası uygulanır ve bunlar, 4 üncü
maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı
sayılırlar. b) Hizmet akdi ile çalışmamakla birlikte 5/6/1986
tarihli ve 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak,
çırak ve işletmelerde meslekî eğitim gören öğrenciler hakkında iş kazası,
meslek hastalığı ve hastalık sigortası; meslek liselerinde okumakta iken
veya yüksek öğrenimleri sırasında zorunlu staja tâbi tutulan öğrenciler
hakkında ise iş kazası ve meslek hastalığı sigortası uygulanır ve bu
bentte sayılanlar, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında
sigortalı sayılırlar. c) Harp malûlleri ile 12/4/1991 tarihli ve 3713
sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi
Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna göre aylıkları hesaplanarak
ödenen veya asayiş ve güvenliğin sağlanması ile ilgili kanunlara göre
vazife malûllüğü aylığı bağlanmış olanlardan, bu Kanuna tâbi sigortalı
olarak çalışanlar hakkında aylıkları kesilmeksizin kısa vadeli sigorta
kolları uygulanır. Ancak bunlar hakkında, uzun vadeli sigorta kollarına
tâbi olmayı istemeleri halinde, bu isteklerini Kuruma bildirdikleri tarihi
takip eden ay başından itibaren, uzun vadeli sigorta kolları
uygulanır. d) Sosyal güvenlik destek primine tâbi olanlar
hakkında, sadece iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri
uygulanır. e) Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen meslek
edindirme, geliştirme ve değiştirme eğitimine katılan kursiyerler, 4 üncü
maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılırlar ve
bunlar hakkında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri
uygulanır. f) 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik
Sigortası Kanunu gereğince işsizlik ödeneğinden yararlandırılan kişilere,
işsizlik ödeneğinin hak edildiği süre içinde, 4 üncü maddenin birinci
fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılarak uzun vadeli sigorta
kolları uygulanır. Sigortalı sayılmayanlar MADDE 6- Bu
Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları hükümlerinin
uygulanmasında; a) İşverenin işyerinde ücretsiz çalışan
eşi, b) Aynı konutta birlikte yaşayan ve üçüncü derece
dahil bu dereceye kadar hısımlar arasında ve aralarına dışardan başka
kimse katılmaksızın, yaşadıkları konut içinde yapılan işlerde
çalışanlar, c) Ev hizmetlerinde süreksiz olarak çalışanlar ile
ev hizmetlerinde hizmet akdi ile sürekli çalışmasına rağmen, haftalık
çalışma sürelerinin 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen sürelerden az
olması nedeniyle, aylık kazançları prime esas günlük kazanç alt sınırının
otuz katından az olanlar, d) Askerlik hizmetlerini
er ve erbaş olarak yapmakta olanlar ile yedek subay okulu
öğrencileri, e) Yabancı bir ülkede kurulu herhangi bir kuruluş
tarafından ve o kuruluş adına ve hesabına Türkiye'ye bir iş için
gönderilen ve yabancı ülkede sosyal sigortaya tâbi olduğunu belgeleyen
kişiler ile Türkiye'de kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan,
yurt dışında ikamet eden ve o ülke sosyal güvenlik mevzuatına tâbi
olanlar, f) Resmî meslek ve sanat okulları ile yetkili resmî
makamların izniyle kurulan meslek veya sanat okullarında ve yüksek
okullarda fiilen normal eğitim süreleri içinde yapılan, tatbikî
mahiyetteki yapım ve üretim işlerinde çalışan öğrenciler,
g) Sağlık hizmet sunucuları tarafından işe
alıştırılmakta olan veya rehabilite edilen,
hasta veya malûller, h) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c)
bentleri gereği sigortalı sayılması gereken işlerde çalışmakla birlikte,
18 yaşını doldurmamış olanlar, ı) Kamu idareleri hariç olmak üzere, tarım
işlerinde veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz işlerde çalışanlar
ile tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan; tarımsal
faaliyette bulunan ve yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete
ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, bu
Kanunda tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az
olduğunu belgeleyenler, j) Niteliği itibarıyla bir kişinin bir gün içinde
yapabileceği işlerde, yevmiyeli olarak çalışanlar, k) Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan
gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciliyle birlikte kanunla
kurulu meslek odalarına usûlüne uygun olarak kayıtlı olanlardan, aylık
faaliyet gelirlerinden bu faaliyetine ilişkin masraflar düşüldükten sonra
kalan tutarı, prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az
olduğunu belgeleyenler, l) Kamu idarelerinin dış temsilciliklerinde
istihdam edilen ve temsilciliğin bulunduğu ülkede sürekli ikamet izni veya
bu devletin vatandaşlığını da haiz bulunan Türk uyruklu sözleşmeli
personelden, bulunduğu ülkenin sosyal güvenlik kurumunda sigortalı
olduğunu belgeleyenler ile kamu idarelerinin dış temsilciliklerinde
istihdam edilen sözleşmeli personelin uluslararası sosyal güvenlik
sözleşmeleri çerçevesinde ve temsilciliğin bulunduğu ülkenin kamu
düzeninin zorunlu kıldığı hallerde, işverenleri tarafından bulunulan
ülkede sosyal sigorta kapsamında sigortalı
yapılanlar, 4 üncü ve 5 inci maddelere göre sigortalı
sayılmaz. (h) bendinin uygulanmasıyla ilgili olarak, bir
meslek veya sanat okulunu bitirenlerden, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı
Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre mahkemece ergin kılınmak suretiyle,
öğrenimleriyle ilgili görevlerde çalışanlar hakkında 18 yaşın bitirilmiş
olması şartı aranmaz. Birinci fıkranın (ı) bendinin uygulanmasında,
Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin görüşü alınır. Bu maddenin uygulamasına ilişkin usûl ve esaslar,
Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir. Sigortalılığın başlangıcı MADDE 7-
Sigorta hak ve yükümlülükleri 4 üncü maddenin birinci
fıkrasının; a) (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için
çalışmaya, meslekî eğitime veya zorunlu staja başladıkları
tarihten, b) (b) bendi kapsamında sigortalı sayılanlardan,
gelir vergisi mükellefi olanların gelir vergisi mükellefiyetinin başladığı
tarihten; şirket ortaklarının şirket ortaklıklarının tescil edildiği
tarihten; gelir vergisinden muaf olanların ise esnaf ve sanatkâr sicili
ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşlarına usûlüne uygun kayıtlı
oldukları tarihten; tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar
için tarımsal faaliyetlerinin kanunla kurulu ilgili meslek kuruluşlarınca
tescil edildiği tarihten; köy ve mahalle muhtarları için seçildikleri
tarihten, c) (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için,
göreve başladıkları veya okullarında eğitime başladıkları
tarihten, itibaren başlar. Birinci fıkranın (b) bendinin uygulanmasında, gelir
vergisinden muaf olanlar ile tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız
çalışanların kayıt ve tescil işlemleri ile ilgili olarak kanunla kurulmuş
ilgili meslek kuruluşlarının görüşleri alınır. Sigortalı bildirimi ve
tescili MADDE 8-
İşverenler, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında
sigortalı sayılan kişileri, 7 nci maddenin
birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıcından
önce, sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirmekle yükümlüdür.
Ancak işveren tarafından sigortalı işe giriş
bildirgesi; a) İnşaat işyerlerinde işe başlatılacak
sigortalılar için, en geç çalışmaya başlatıldığı gün Kuruma verilmesi
halinde, b)Yabancı ülkelere sefer yapan ulaştırma araçlarına
sefer esnasında alınarak çalıştırılanlar ile Kuruma ilk defa işyeri
bildirgesi verilecek işyerlerinde; ilk defa sigortalı çalıştırmaya
başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde çalışmaya başlayan sigortalılar
için, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç söz konusu bir aylık
sürenin dolduğu tarihe kadar, Kuruma verilmesi
halinde, c) Kamu idarelerince yurt dışı görevde çalışmak
üzere işe alınanların, işten ayrılmış olsalar dahi, çalışmaya başladıkları
tarihten itibaren üç ay içinde, Kuruma verilmesi
halinde, sigortalılık başlangıcından önce bildirilmiş
sayılır. Sigortalılar, çalışmaya başladıkları tarihten
itibaren en geç bir ay içinde, sigortalı olarak çalışmaya başladıklarını
Kuruma bildirirler. Ancak, sigortalının kendini bildirmemesi, sigortalı
aleyhine delil teşkil etmez. 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi
kapsamında sigortalı sayılan kişiler için; 7 nci
maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen sigortalılık
başlangıcından itibaren kendi mevzuatlarına göre kayıt veya tescili yapan
ilgili kurum, kuruluş ve birlikler veya vergi daireleri sigortalı işe
giriş bildirgesi düzenleyerek, en geç onbeş gün
içinde Kuruma vermekle yükümlüdür. Kurum bu bildirimden itibaren bir ay
içinde tescili yapılan kişilere, sigortalılık hak ve yükümlülüklerinin
başladığını bildirir. 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4)
numaralı alt bendi gereği sigortalı sayılanlar ise, sigortalı işe giriş
bildirgesini, 7 nci maddenin birinci fıkrasının
(b) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıcından itibaren, doksan gün
içinde Kuruma vermekle yükümlüdürler. 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi
kapsamında sigortalı sayılan kişileri çalıştıracak işverenler,
çalıştırmaya başlattıkları kişileri, 7 nci
maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen sigortalılık
başlangıcından itibaren, onbeş gün içinde
sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirmekle
yükümlüdürler. 5 inci maddenin (f) bendi kapsamında sigortalı
sayılan kişiler için Türkiye İş Kurumu, işsizlik ödeneğinin fiilen
ödenmeye başlandığı tarihten itibaren bir ay içinde, sigortalı işe giriş
bildirgesini Kuruma bildirmekle yükümlüdür. Kamu idareleri ile bankalar, Kurumca sağlanacak
elektronik altyapıdan yararlanmak suretiyle, Kurumca belirlenecek
işlemlerde, işlem yaptığı kişilerin sigortalılık bakımından tescilli olup
olmadığını kontrol etmek ve sigortasız olduğunu tespit ettiği kişileri,
Kuruma bildirmekle yükümlüdürler. Bu maddenin ikinci ve beşinci fıkraları hariç olmak
üzere, diğer fıkralarında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen
ilgililer hakkında, 102 nci madde hükümlerine
göre idarî para cezası uygulanır. Sigortalı işe giriş bildirgesinin şekli ve içeriği,
bildirgenin verilme yöntemleri ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer
usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir. Sigortalılığın sona ermesi MADDE 9-
Kısa ve uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılık;
a) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi
kapsamındaki sigortalıların, hizmet akdinin sona erdiği
tarihten, b) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi
kapsamındaki sigortalıların; 1) Gelir vergisi mükellefi olanlar için,
mükellefiyetlerini gerektiren faaliyetlerine son verdikleri
tarihten, 2) Gelir vergisinden muaf olanlar için, esnaf ve
sanatkâr sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek odalarındaki üye
kayıtlarının silinmesi gereken veya 6 ncı
maddenin birinci fıkrasının (k) bendi kapsamına girdiği
tarihten, 3) Şirket ve donatma iştiraki ortağı olanlar için,
tâbi oldukları mevzuata göre şirketle ve donatma iştiraki ile ilgilerinin
kesildiği tarihten, 4) Şirket ortağı olanlar için, şirketin iflâsına
veya tasfiyesine karar verildiği veya münfesih sayıldığı tarihten,
5) Tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız
çalışanlar için, tarımsal faaliyetlerinin sona erdiği veya 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi kapsamına
girdiği tarihten, 6) Köy ve mahalle muhtarlarının, muhtarlık
görevlerinin sona erdiği tarihten, 7) Herhangi bir yabancı ülkede ikamet eden ve o
ülke mevzuatı kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başladığı veya ikamet
esasına bağlı olarak, o ülke sosyal güvenlik sistemine dahil olduğu
tarihten, 8) İflâsına karar verilmiş olan veya tasfiye
halindeki özel işletmeler ile şirketlerin ortaklarından hizmet akdi ile
çalışanların, çalışmaya başladığı tarihten, 9) Köy ve mahalle muhtarlarından; kendi adına ve
hesabına bağımsız çalışmasından dolayı gelir vergisi mükellefiyeti
bulunanlar hariç, aynı
zamanda hizmet akdi ile çalışanların çalışmaya başladığı
tarihten, 10) Gelir vergisinden muaf olan, ancak esnaf ve
sanatkârlar sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşlarındaki
kayıtlara istinaden bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendi kapsamında sigortalı sayılanlardan, bu sigortalılıklarının devamı
sırasında, hizmet akdi ile çalışanların çalışmaya başladığı
tarihten, c) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi
kapsamında sigortalı sayılanların; 1) Ölüm halinde veya aylık bağlanmasını gerektiren
hallerde, bu tarihi takip eden ayın ilk gününden, 2) Diğer hallerde ise görevden ayrıldıkları
tarihten, d) 5 inci madde gereği bazı sigorta kollarına tâbi
tutulanların, sigortalı sayılmalarını gerektiren halin sona erdiği
tarihten, e) 6 ncı maddenin birinci
fıkrasının (l) bendi kapsamında olanlardan, çalışmakta iken bulunduğu
ülkenin sosyal güvenlik kurumu ile irtibatlandırılanlar ile uluslararası sosyal güvenlik
sözleşmeleri çerçevesinde, seçimini bu yönde kullananlar için
sigortalandıkları tarihten, itibaren sona erer. Ancak, hastalık ve analık hükümlerinin
uygulanmasında sigortalılık; a) İlgili kanunlar gereği sigortalının ücretsiz
izinli olması, greve iştirak etmesi veya işverenin lokavt yapması
hallerinde, bu hallerin sona ermesini, b) Diğer hallerde ise birinci fıkrada belirtilen
tarihleri, takip eden onuncu günden başlanarak yitirilmiş
sayılır. Birinci fıkranın (a), (c) ve (d) bentlerine göre
sigortalılığı sona erenlerin durumları işverenleri tarafından, (b)
bendinde belirtilen şekillerde sona erenlerin durumları ise kendileri ve
sözü edilen bentte belirtilen faaliyetin sona erme halinin bildirildiği
kuruluşlar veya vergi daireleri tarafından, en geç on gün içinde Kuruma
bildirilir. Bu kişilerin meslek kuruluşlarına ya
da vergi dairelerine olan yükümlülüklerini yerine getirmemiş olmaları,
sigortalılığın sona ermesine ilişkin belge ya da
bilginin verilmesine engel teşkil etmez. Birinci fıkranın (e) bendine göre sigortalılığı
sona erenler ile 8 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendine göre
bildirimi yapılan sigortalıların, sigortalılığının sona ermesine ilişkin
bildirimleri, üç ay içinde Kuruma yapılır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar,
Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir. Sigortalıların işleri nedeniyle geçici olarak yurt
dışında bulunmaları MADDE 10- 4
üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde sayılan sigortalıların
işverenleri tarafından geçici görevle yurt dışına gönderilmeleri, (c)
bendinde sayılan sigortalıların mevzuatlarında belirtilen usûle uygun
olarak yurt dışına gönderilmeleri veya (b) bendinde sayılanların
sigortalılığa esas çalışması nedeniyle yurt dışında bulunmaları halinde,
bu görevleri yaptıkları sürece, sigortalıların ve işverenlerin sosyal
sigortaya ilişkin hak ve yükümlülükleri devam eder. Sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmayan ülkelerde
iş üstlenen işverenlerce çalıştırılmak üzere bu ülkelere götürülen Türk
işçileri de bu Kanunun uygulanmasında geçici görevle yurt dışına
gönderilmiş sayılır. İKİNCİ
BÖLÜM
İşyerleri ve İşverenlere
İlişkin Hükümler İşyeri,
işyerinin bildirilmesi, devri, intikali ve nakli MADDE 11-
İşyeri, sigortalı sayılanların maddî olan ve olmayan unsurlar ile birlikte
işlerini yaptıkları yerlerdir. İşyerinde üretilen mal veya verilen hizmet ile
nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen
işyerine bağlı yerler, dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma,
muayene ve bakım, beden veya meslek eğitimi yerleri, avlu ve büro gibi
diğer eklentiler ile araçlar da işyerinden sayılır. İşveren, örneği Kurumca hazırlanacak işyeri
bildirgesini en geç sigortalı çalıştırmaya başladığı tarihte, Kuruma
vermekle yükümlüdür. Şirket kuruluşu aşamasında, çalıştıracağı sigortalı
sayısını ve bunların işe başlama tarihini, ticaret sicili memurluklarına
bildiren işverenlerin, bu bildirimleri Kuruma yapılmış sayılır. Ticaret
sicili memurlukları, kendilerine yapılan bu bildirimi en geç on gün içinde
Kuruma bildirmek zorundadır. 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret
Kanunu hükümlerine tâbi şirketlerin nevilerinin değişmesi, birleşmesi veya
diğer bir şirkete katılması durumunda, bu hususların ticaret siciline
tesciline ilişkin ilân tarihini; adi şirketlerde şirkete yeni ortak
alınması durumunda ise en geç yeni ortağın alındığı tarihi takip eden on
gün içinde, işyeri bildirgesi ile Kuruma bildirilmek
zorundadır. İşyerinin faaliyette bulunduğu adresten başka bir
ildeki adrese nakledilmesi, sigortalı çalıştırılan bir işin veya işyerinin
başka bir işverene devredilmesi veya intikal etmesi halinde, işyerinin
nakledildiği, yeni işverenin işi veya işyerini devraldığı tarihi takip
eden on gün içinde, işyerinin miras yoluyla intikali halinde ise
mirasçıları, ölüm tarihinden itibaren en geç üç ay içinde, işyeri
bildirgesini Kuruma vermekle yükümlüdür. İşyerinin aynı il sınırları
içinde Kurumun diğer bir ünitesinin görev alanına giren başka bir adrese
nakledilmesi halinde, adres değişikliğinin yazı ile bildirilmesi
yeterlidir. Bu işlerde çalışan sigortalıların, sigorta hak ve
yükümlülükleri devam eder. Valilikler, belediyeler ve ruhsat vermeye yetkili
diğer kamu ve özel hukuk tüzel kişileri, yapı ruhsatı ve diğer tüm ruhsat
veya ruhsat niteliği taşıyan işlemlerine ilişkin bilgi ve belgeler ile
varsa bunların verilmesine esas olan istihdama ilişkin bilgileri,
verildiği tarihten itibaren bir ay içinde Kuruma bildirmekle
yükümlüdürler. Bu maddede belirtilen yükümlülükleri yerine
getirmeyenler hakkında, 102 nci maddenin birinci
fıkrasının (b) bendi uyarınca idarî para cezası uygulanır. İdarî para
cezası uygulanması, bu yükümlülüklerin yerine getirilmesine engel teşkil
etmez. Alt işveren, asıl işverenin işyerinde çalıştırdığı
sigortalıları, işverenle aralarında yaptıkları sözleşmenin ibrazı
kaydıyla, Kurumdan alacağı özel bir numara ile asıl işverenin kayıtlı
olduğu dosyadan bildirir. İşyeri bildirgesinin verilmemesi veya geç
verilmesi, bu Kanunda belirtilen hak ve yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.
İşyeri bildirgesinin şekli ve içeriği ile bu maddenin uygulanmasına
ilişkin usûl ve esaslar Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir. İşveren,
işveren vekili, geçici iş ilişkisi kurulan işveren ve alt
işveren MADDE 12- 4
üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerine göre sigortalı
sayılan kişileri çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği
olmayan kurum ve kuruluşlar işverendir. İşveren adına ve hesabına, işin veya görülen
hizmetin bütününün yönetim görevini yapan kimse, işveren vekilidir. Bu
Kanunda geçen işveren deyimi, işveren vekilini de kapsar. İşveren vekili
ve 4857 sayılı İş Kanununda tanımlanan geçici iş ilişkisi kurulan işveren,
bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerinden dolayı işveren ile birlikte
müştereken ve müteselsilen
sorumludur. 4 üncü maddenin ikinci fıkrasının (a) bendine tâbi
olanlar hakkında, işverenlerin bu Kanunda belirtilen yükümlülükleri,
bunları çalıştıran işçi sendikaları veya işveren tarafından; 4 üncü
maddenin üçüncü fıkrasına tâbi olanlar hakkında, işverenlerin bu Kanunda
belirtilen yükümlülükleri, bunları çalıştıran kamu idareleri veya eğitim
gördükleri okullar tarafından yerine getirilir. 2/7/1941 tarihli ve 4081 sayılı Çiftçi Mallarının
Korunması Hakkında Kanuna göre çalıştırılanlar hakkında, işverenlerin bu
Kanunda belirtilen yükümlülükleri, bunları çalıştırmaya yetkili makam
tarafından yerine getirilir. Ceza infaz kurumları ile tutukevleri bünyesinde
oluşturulan tesis, atölye ve benzeri ünitelerde çalıştırılan hükümlü ve
tutukluların işvereni, Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İş Yurtları
Kurumu, işveren vekilleri ise Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İş
Yurtları Kurumunun sorumlu müdür ve amirleridir. Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet
üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde, iş
alan ve bu iş için görevlendirdiği sigortalıları çalıştıran üçüncü kişiye
alt işveren denir. Sigortalılar, üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe
girmiş ve bunlarla sözleşme yapmış olsalar dahi, asıl işveren, bu Kanunun
işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte
sorumludur. ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Kısa Vadeli Sigorta
Hükümleri
İş
kazasının tanımı, bildirilmesi ve soruşturulması MADDE 13-
İş kazası; a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş
nedeniyle veya görevi nedeniyle, sigortalı kendi adına ve hesabına
bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş veya çalışma konusu nedeniyle
işyeri dışında, c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının,
görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl
işini yapmaksızın geçen zamanlarda, d) Emziren kadın sigortalının, çocuğuna süt vermek
için ayrılan zamanlarda, e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla
işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan
bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır. İş kazasının 4 üncü maddenin birinci
fıkrasının; a) (a) bendi ile 5 inci madde kapsamında bulunan
sigortalılar bakımından bunları çalıştıran işveren tarafından, o yer
yetkili kolluk kuvvetlerine derhal ve Kuruma da en geç kazadan sonraki üç
işgünü içinde, b) (b) bendi kapsamında bulunan sigortalı
bakımından kendisi tarafından, bir ayı geçmemek
şartıyla rahatsızlığının bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonra üç
işgünü içinde, c) (c) bendi kapsamında bulunan sigortalılar
bakımından, bunları çalıştıran işveren tarafından, o yer yetkili kolluk
kuvvetlerine veya kendi mevzuatlarına göre yetkili mercilere derhal
ve Kuruma da en geç kazadan
sonraki üç işgünü içinde, iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesinin
doğrudan ya da taahhütlü posta ile Kuruma
bildirilmesi zorunludur. Bu fıkranın (a) ve (c) bentlerinde belirtilen
süre, iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi
halinde, iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren başlar.
Kuruma bildirilen olayın iş kazası sayılıp
sayılmayacağı hakkında bir karara varılabilmesi için gerektiğinde, Kurumun
denetim ve kontrol ile yetkilendirilen memurları tarafından veya Bakanlık
iş müfettişleri vasıtasıyla soruşturma yapılabilir. Bu soruşturma sonunda
yazılı olarak bildirilen hususların gerçeğe uymadığı ve olayın iş kazası
olmadığı anlaşılırsa, Kurumca bu olay için yersiz olarak yapılmış bulunan
ödemeler, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren gerçeğe aykırı bildirimde
bulunanlardan, 96 ncı madde hükmüne göre tahsil
edilir. İş kazası ve meslek hastalığı bildirgesinin şekli
ve içeriği, verilme usûlü ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve
esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir. Meslek
hastalığının tanımı, bildirilmesi ve
soruşturulması MADDE 14-
Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden
dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden
uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal özürlülük
halleridir. Sigortalının çalıştığı işten dolayı meslek
hastalığına tutulduğunun; a) Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucuları
tarafından usûlüne uygun olarak düzenlenen sağlık kurulu raporu ve
dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi, b) Kurumca gerekli görüldüğü hallerde, işyerindeki
çalışma şartlarını ve buna bağlı tıbbî sonuçlarını ortaya koyan denetim
raporları ve gerekli diğer belgelerin incelenmesi, sonucu Kurum Sağlık Kurulu tarafından tespit
edilmesi zorunludur. Meslek hastalığı, işten ayrıldıktan sonra meydana
çıkmış ve sigortalı olarak çalıştığı işten kaynaklanmış ise, sigortalının
bu Kanunla sağlanan haklardan yararlanabilmesi için, eski işinden fiilen
ayrılmasıyla hastalığın meydana çıkması arasında bu hastalık için Kurum
tarafından çıkarılacak yönetmelikte belirtilen süreden daha uzun bir
zamanın geçmemiş olması şarttır. Bu durumdaki
kişiler, gerekli belgelerle Kuruma müracaat edebilirler. Herhangi bir
meslek hastalığının klinik ve laboratuvar
bulgularıyla belirlendiği ve meslek hastalığına yol açan etkenin
işyerindeki inceleme sonunda tespit edildiği hallerde, meslek hastalıkları
listesindeki yükümlülük süresi aşılmış olsa bile, söz konusu hastalık
Kurumun veya ilgilinin başvurusu üzerine Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık
Kurulunun onayı ile meslek hastalığı sayılabilir. Meslek hastalığının 4 üncü maddenin birinci
fıkrasının; a) (a) ve (c) bentleri ile 5 inci madde kapsamında
bulunan sigortalılar bakımından, sigortalının meslek hastalığına
tutulduğunu öğrenen veya bu durum kendisine bildirilen işveren
tarafından, b) (b) bendi kapsamındaki sigortalı bakımından ise
kendisi tarafından, bu durumun öğrenildiği günden başlayarak üç işgünü
içinde, iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile Kuruma bildirilmesi
zorunludur. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen veya yazılı olarak bildirilen
hususları kasten eksik ya da yanlış bildiren
işverene veya 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki
sigortalıya, Kurumca bu durum için yapılmış bulunan masraflar ile
ödenmişse geçici iş göremezlik ödenekleri rücû
edilir. Meslek hastalığı ile ilgili bildirimler üzerine
gerekli soruşturmalar, Kurumun denetim ve kontrol ile yetkilendirilen
memurları tarafından veya Bakanlık iş müfettişleri vasıtasıyla
yaptırılabilir. Hangi hallerin meslek hastalığı sayılacağı, iş
kazası ve meslek hastalığı bildirgesinin şekli ve içeriği, verilme usûlü
ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar, Kurum
tarafından çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir. Yönetmelikte belirlenmiş
hastalıklar dışında herhangi bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp
sayılmaması hususunda çıkabilecek uyuşmazlıklar, Sosyal Sigorta Yüksek
Sağlık Kurulunca karara bağlanır. Hastalık
ve analık hali MADDE 15-
Sigortalının, iş kazası ve meslek hastalığı dışında kalan ve iş
göremezliğine neden olan rahatsızlıklar, hastalık
halidir. Sigortalı kadının veya sigortalı erkeğin sigortalı
olmayan eşinin gebeliğinin başladığı tarihten itibaren doğumdan sonraki
ilk sekiz haftalık, çoğul gebelik halinde ise ilk on haftalık süreye kadar
olan gebelik ve analık haliyle ilgili rahatsızlık ve özürlülük halleri
analık hali kabul edilir. İş
kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde sağlanan haklar
MADDE 16-
İş kazası veya meslek hastalığı halleri nedeniyle sağlanan haklar
şunlardır: a) Sigortalıya; geçici iş göremezlik süresince
günlük geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi. b) Sigortalıya; sürekli iş göremezlik geliri
bağlanması. c) İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen
sigortalının hak sahiplerine; gelir bağlanması. d) Gelir bağlanmış olan eş ve çocuklara; evlenme
ödeneği verilmesi. e) İş kazası ve meslek hastalığı sonucu ölen
sigortalı için; cenaze ödeneği verilmesi. Sigortalıya hastalık veya analık hallerine bağlı
olarak ortaya çıkan iş göremezlik süresince, günlük geçici iş göremezlik
ödeneği verilir. Sigortalı kadına veya sigortalı olmayan karısının
doğum yapması nedeniyle sigortalı erkeğe, çocuğun yaşaması şartıyla
doğumdan sonraki altı ay süresince her ay, doğum tarihinde geçerli olan
asgarî ücretin üçte biri tutarında emzirme ödeneği
verilir. Emzirme ödeneğine hak kazanan sigortalılardan 9
uncu maddeye göre sigortalılığı sona erenlerin, bu tarihten başlamak üzere
üçyüz gün içinde çocukları doğarsa, sigortalı
kadın veya karısı analık sigortası haklarından yararlanacak sigortalı
erkek, doğum tarihinden önceki onbeş ay içinde
en az üç ay prim ödenmiş olması şartıyla emzirme ödeneğinden
yararlandırılır. Ödenek
ve gelirlere esas tutulacak günlük kazanç MADDE 17-
İş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde verilecek
ödeneklerin veya bağlanacak gelirlerin hesabına esas tutulacak günlük
kazanç; iş kazasının veya doğumun olduğu tarihten, meslek hastalığı veya
hastalık halinde ise iş göremezliğin başladığı tarihten önceki oniki aydaki son üç ay içinde 80 inci maddeye göre
hesaplanacak prime esas kazançlar toplamının, bu kazançlara esas prim gün
sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanır. Bu surette bulunan günlük kazanç;
iş göremezliğin başladığı veya gelirin bağlanacağı tarihten geriye doğru
oniki ay ve daha öncesine ait ise güncelleme
katsayısı ile güncellenerek hesaplanır. Oniki aylık dönemde çalışmamış ve ücret almamış olan
sigortalı, çalışmaya başladığı ay içinde iş kazası veya meslek hastalığı
nedeniyle iş göremezliğe uğrarsa verilecek ödeneklerin veya bağlanacak
gelirlerin hesabına esas günlük kazanç; çalışmaya başladığı tarih ile iş
göremezliğinin başladığı tarih arasındaki sürede elde ettiği prime esas
günlük kazanç toplamının, çalıştığı gün sayısına bölünmesi suretiyle;
çalışmaya başladığı gün iş kazasına uğraması halinde ise aynı veya emsal
işte çalışan benzeri bir sigortalının günlük kazancı esas
tutulur. 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c)
bentleri gereği sigortalı sayılanların ödenek veya gelire esas günlük
kazançlarının hesabında: a) Prim, ikramiye ve bu nitelikteki arızi ödemeler
dikkate alınmış ise ödenek ve gelire esas alınacak günlük kazanç, ücret
toplamının ücret alınan gün sayısına bölünmesiyle hesaplanacak günlük
kazanca, % 50 oranında bir ekleme yapılarak bulunan tutardan çok
olamaz. b) İdare veya yargı mercilerince verilen karar
gereğince yapılan ücret, ikramiye, zam, tazminat ve bu mahiyetteki
ödemelerden, ödenek ve gelirin hesabına esas alınan üç aylık dönemden
önceki aylara ilişkin olanlar dikkate alınmaz. Meslek hastalığı, sigortalının sigortalı olarak
çalıştığı son işinden ayrıldığı tarihten bir yıl geçtikten sonra meydana çıkmış ise, günlük kazancı bu
son işinden ayrıldığı tarih esas alınarak yukarıdaki fıkralara göre
hesaplanır. İş kazası ile meslek hastalığı sigortasından
bağlanacak gelirlere esas tutulacak aylık kazanç, yukarıdaki hükümlere
göre hesaplanacak günlük kazancın otuz katıdır. Geçici
iş göremezlik ödeneği MADDE 18-
Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu
alınmış olması şartıyla; a) İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle iş
göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için, b) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c)
bentleri ile 5 inci madde kapsamındaki sigortalıların hastalık sebebiyle
iş göremezliğe uğraması halinde, iş göremezliğin başladığı tarihten önceki
bir yıl içinde en az doksan gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş
olması şartıyla geçici iş göremezliğin üçüncü gününden başlamak üzere her
gün için, c) Sigortalı kadının analığı halinde, doğumdan
önceki bir yıl içinde en az doksan gün kısa vadeli sigorta primi
bildirilmiş olması şartıyla, doğumdan önceki ve sonraki sekizer haftalık
sürede, çoğul gebelik halinde ise doğumdan önceki sekiz haftalık süreye
iki haftalık süre ilave edilerek çalışmadığı her gün
için, d) Sigortalı kadının isteği ve hekimin onayı ile
doğuma üç hafta kalıncaya kadar çalışılması halinde, doğum sonrası
istirahat süresine eklenen süreler için, geçici iş göremezlik ödeneği
verilir. 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre
sigortalı sayılanlara hastalıkları halinde geçici iş göremezlik ödeneği,
genel sağlık sigortası dahil prim ve her türlü borçlarının ödenmiş olması
şartıyla yatarak tedavi süresince veya yatarak tedavi sonrası bu tedavinin
gereği olarak istirahat raporu aldıkları sürede
ödenir. İş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve sigortalı
kadının analığı halinde verilecek geçici iş göremezlik ödeneği, 17 nci maddeye göre hesaplanacak günlük kazancının üçte
ikisidir. Ancak geçici iş göremezlik ödeneğinin güncellenmemiş tutarı,
sigortalının ödenek hesabına esas alınan döneme ilişkin kazanç üzerinden
vergi, sosyal sigorta, genel sağlık sigortası ve işsizlik sigortası
primleri kesintileri sonrası hesaplanan günlük net kazancını geçemez. Sigorta prim ve ödeneklerinin hesabına esas
tutulacak günlük kazançların alt sınırında meydana gelecek
değişikliklerde, yeniden tespit edilen alt sınırın altında bir günlük
kazanç üzerinden ödenek almakta bulunanların veya almaya hak kazanmış veya
kazanacak olanların bu ödenekleri, günlük kazançlarının alt sınırındaki
değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak değiştirilmiş günlük
kazançların alt sınırına göre ödenir. Bir sigortalıda iş kazası, meslek hastalığı,
hastalık ve analık hallerinden birkaçı birleşirse, geçici iş göremezlik
ödeneklerinden en yükseği verilir. Geçici iş göremezlik ödenekleri, toplu iş
sözleşmesi yapılan işyerleri ile kamu idarelerinin işverenleri tarafından
Kurumca belirlenen usûl ve esaslara göre Kurum adına sigortalılara
ödenerek, daha sonra Kurum ile mahsuplaşmak suretiyle tahsil edilebilir.
Geçici iş göremezlik ödeneklerinin ödeme zamanı ile
bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar, Kurum tarafından
çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Sürekli
iş göremezlik gelirine hak kazanma, hesaplanması, başlangıcı ve birden çok
iş kazası ve meslek hastalığı hali MADDE 19-
İş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve özürler
nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık
kurulları tarafından verilen raporlarda meslekte kazanma gücü en az % 10
oranında azalmış bulunduğu belirtilen ve Kurum Sağlık Kurulunca bu durumu
onaylanan sigortalı, sürekli iş göremezlik gelirine hak
kazanır. Sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış olan
sigortalının yeniden tedavi ettirilmesi halinde meslekte kazanma gücünü ne
oranda yitirdiği, birinci fıkrada belirtilen sağlık kurullarından alınacak
raporlara göre yeniden tespit olunur. Sürekli iş göremezlik geliri, sigortalının
mesleğinde kazanma gücünün kaybı oranına göre hesaplanır. Sürekli tam iş
göremezlikte sigortalıya, 17 nci maddeye göre
hesaplanan aylık kazancının % 70'i oranında gelir bağlanır. Sürekli kısmî
iş göremezlikte sigortalıya bağlanacak gelir, tam iş göremezlik geliri
gibi hesaplanarak bunun iş göremezlik derecesi oranındaki tutarı kendisine
ödenir. Sigortalı, başka birinin sürekli bakımına muhtaç ise gelir bağlama
oranı % 100 olarak uygulanır. 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre
sigortalı sayılanlara, sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilmesi için,
kendi sigortalılığından dolayı, genel sağlık sigortası dahil prim ve her
türlü borçlarının ödenmiş olması zorunludur. Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c)
bendi kapsamında bulunan sigortalılardan, kurumlarınca sürekli iş
göremezlik nedeniyle görevlerine son verilenlerden; a) Malûllük veya yaşlılık aylığına hak kazanamayan
sigortalılara sürekli tam iş göremezlik geliri bağlanarak sürekli iş
göremezlik derecesine göre hesaplanacak sürekli iş göremezlik gelir tutarı
ile sürekli tam iş göremezlik geliri arasındaki fark, sigortalının
görevine son veren kurum tarafından, Kuruma ödenir. Bunların bu Kanun
kapsamında tekrar çalışması halinde, sürekli işgöremezlik geliri, sürekli iş göremezlik derecesine
göre ödenmeye devam edilir. b) Malûllük veya yaşlılık aylığına hak kazanan
sigortalılara ise sürekli iş göremezlik derecesine göre gelir
bağlanır. Başka birinin sürekli bakımına muhtaç olanlar
hariç, sürekli iş göremezlik gelirinin güncellenmemiş aylık tutarı;
sigortalının sürekli iş göremezlik geliri hesabına esas alınan döneme
ilişkin kazancı üzerinden vergi, sosyal sigorta, genel sağlık sigortası ve
işsizlik sigortası primleri kesintileri sonrası hesaplanan aylık net
kazancını geçemez. Yukarıdaki fıkralara göre hesaplanan gelir, günlük
kazanç hesabına giren son ay ile gelir başlangıç tarihi arasında 55 inci
maddenin ikinci fıkrası hükmüne göre artırılarak
belirlenir. Sigortalının sürekli iş göremezlik
geliri; a) Geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği
tarihi, b) Geçici iş göremezlik tespit edilemeden sürekli
iş göremezlik durumuna girilmişse, buna ait sağlık kurulu raporu
tarihini, takip eden ay başından
başlar. Sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış
sigortalılardan, aynı özürlülük veya meslek hastalığı nedeniyle istirahat
raporu alanlara, yazılı istek tarihinden itibaren 18 inci maddeye göre
hesaplanacak bir günlük geçici iş göremezlik ödeneği ile aylık sürekli iş
göremezlik gelirinin otuzda biri arasındaki fark, her gün için geçici iş
göremezlik ödeneği olarak verilir. Sigortalının yeniden bir iş kazasına uğraması veya
yeni bir meslek hastalığına tutulması halinde, meydana gelen özürlerin
bütünü göz önüne alınarak kendisine, sürekli iş göremezliğini doğuran son
iş kazası veya meslek hastalığı sırasındaki kazancı üzerinden gelir
hesaplanır. Ancak, sigortalının son iş kazası veya meslek hastalığı
sırasındaki günlük kazancına göre bulunacak geliri, hesaplanan ilk
gelirinden az ise sigortalının sürekli iş göremezlik geliri ilk kazanç
üzerinden ödenir. İş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş
göremezlik hallerinde meslekte kazanma gücündeki kayıp oranının
belirlenmesine ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar,
Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir. Hak
sahiplerine gelir bağlanması, evlenme ve cenaze
ödenekleri MADDE 20-
İş kazası veya meslek hastalığına bağlı nedenlerden dolayı ölen
sigortalının hak sahiplerine, 17 nci madde
gereğince tespit edilecek aylık kazancının % 70'i, 55 inci maddenin ikinci
fıkrasına göre güncellenerek 34 üncü madde hükümlerine göre gelir olarak
bağlanır. İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte
kazanma gücünü % 50 veya daha fazla oranda kaybetmesi nedeniyle sürekli iş
göremezlik geliri bağlanmış iken ölenlerin, ölümün iş kazası veya meslek
hastalığına bağlı olup olmadığına bakılmaksızın birinci fıkraya göre
belirlenen tutar, 34 üncü madde hükümlerine göre hak sahiplerine gelir
olarak bağlanır. İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte
kazanma gücünü % 50 oranının altında kaybetmesi nedeniyle sürekli iş
göremezlik geliri bağlanmış iken ölenlerin, ölümün iş kazası veya meslek
hastalığına bağlı olmaması halinde sigortalının almakta olduğu sürekli iş
göremezlik geliri, 34 üncü madde hükümlerine göre hak sahiplerine gelir
olarak bağlanır. 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre
sigortalı sayılanların hak sahiplerine gelir bağlanabilmesi için, kendi
sigortalılığından dolayı, genel sağlık sigortası dahil prim ve her türlü
borçlarının ödenmiş olması zorunludur. Gelirin başlangıcı, kesilmesi ve yeniden
bağlanmasında 34 üncü ve 35 inci maddeler uygulanır. 37 nci madde hükümlerine
göre hak sahiplerine cenaze ve evlenme ödeneği
verilir. İş
kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin ve üçüncü
kişilerin sorumluluğu MADDE 21-
İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların
sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu
meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun
gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan
gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı
veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı
olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. İşverenin sorumluluğunun
tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır. İş kazasının, 13 üncü maddenin ikinci fıkrasının
(a) bendinde belirtilen sürede işveren tarafından Kuruma bildirilmemesi
halinde, bildirim tarihine kadar geçen süre için sigortalıya ödenecek
geçici iş göremezlik ödeneği, Kurumca işverenden tahsil
edilir. Çalışma mevzuatında sağlık raporu alınması
gerektiği belirtilen işlerde, böyle bir rapora dayanılmaksızın veya eldeki
rapora aykırı olarak bünyece elverişli olmadığı işte çalıştırılan
sigortalının, bu işe girmeden önce var olduğu tespit edilen veya bünyece
elverişli olmadığı işte çalıştırılması sonucu meydana gelen hastalığı
nedeniyle, Kurumca sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneği
işverene ödettirilir. İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir
kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine
yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin
başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan
üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilir. İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık; kamu
görevlileri, er ve erbaşlar ile kamu idareleri tarafından görevlendirilen
diğer kişilerin vazifelerinin gereği olarak yaptıkları fiiller sonucu
meydana gelmiş ise, bu fiillerden dolayı haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet
kararı bulunanlar hariç olmak üzere, sigortalı veya hak sahiplerine
yapılan ödemeler veya bağlanan gelirler için kurumuna veya ilgililere
rücû edilmez. Ayrıca, iş kazası veya meslek
hastalığı sonucu ölümlerde, bu Kanun uyarınca hak sahiplerine bağlanacak
gelir ve verilecek ödenekler için, iş kazası veya meslek hastalığının
meydana gelmesinde kusuru bulunan hak sahiplerine veya iş kazası sonucu
ölen kusurlu sigortalının hak sahiplerine, Kurumca rücû edilmez. Sigortalının kendisinden kaynaklanan sebeplerle
tedavi süresinin uzaması, iş göremezliğinin
artması MADDE 22-
Sigortalının aşağıdaki sayılan nedenlerden dolayı iş kazasına veya meslek
hastalığına uğraması, hastalanması, tedavi süresinin uzaması veya iş
göremezliğinin artması hallerinde geçici iş göremezlik ödeneği veya
sürekli iş göremezlik geliri; a) Ceza sorumluluğu olmayanlar ile kabul edilebilir
bir mazereti olanlar hariç, sigortalının iş kazası, meslek hastalığı,
hastalık ve analık nedeniyle hekimin bildirdiği tedbir ve tavsiyelere
uymaması sonucu tedavi süresinin uzamasına veya iş göremezlik oranının
artmasına, malûl kalmasına neden olması halinde, uzayan tedavi süresi veya
artan iş göremezlik oranı esas alınarak dörtte birine kadarı Kurumca
eksiltilir. b) Ceza sorumluluğu olmayanlar hariç, ağır kusuru
yüzünden iş kazasına uğrayan, meslek hastalığına tutulan veya hastalanan
sigortalının kusur derecesi esas alınarak üçte birine kadarı Kurumca
eksiltilir. c) Kasdî bir hareketi
yüzünden iş kazasına uğrayan, meslek hastalığına tutulan, hastalanan veya
Kurumun yazılı bildirimine rağmen teklif edilen tedaviyi kabul etmeyen
sigortalıya, yarısı tutarında ödenir. d) Tedavi gördüğü hekimden, tedavinin sona erdiğine
ve çalışabilir olduğuna dair belge almaksızın çalışan sigortalıya geçici
iş göremezlik ödeneği ödenmez, ödenmiş olanlar da yersiz yapılan ödeme
tarihinden itibaren 96 ncı madde hükümlerine
göre geri alınır. 13 üncü maddenin ikinci fıkrasının (b) bendinde
belirtilenler tarafından iş kazasının anılan bentte belirtilen süre içinde
Kuruma bildirilmemesi durumunda, sigortalıya yapılacak iş göremezlik
ödenekleri bildirim tarihinden itibaren ödenir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar,
Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir. Süresinde bildirilmeyen sigortalılıktan doğan
sorumluluk MADDE 23-
Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde sigortalı işe giriş
bildirgesi ile Kuruma bildirilmemesi halinde, bildirgenin sonradan
verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tespit edildiği
tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve
analık halleri sonucu ilgililerin gelir ve ödenekleri Kurumca ödenir.
Yukarıdaki fıkrada belirtilen hallerde, Kurumca
yapılan ve ileride yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı
ile gelir bağlanırsa bu gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye
değeri tutarı, 21 inci maddenin birinci fıkrasında yazılı sorumluluk
halleri aranmaksızın, işverene ayrıca ödettirilir. 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi
kapsamında sigortalı olduğu halde, 8 inci maddenin dördüncü fıkrasında
belirtilen süre içerisinde bildirimde bulunmayanlara, bildirimde
bulunulmayan sürede meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve
analık halleri sonucu ilgililerin gelir ve ödenekleri Kurumca ödenmez.
Kısa
vadeli sigorta kollarında dikkate alınmayan
süreler MADDE 24-
Kısa vadeli sigorta kolları bakımından; a) Herhangi bir sebeple silâh altına alınan
sigortalının askerlikte geçen hizmet süresi, b) Hükümlülükle sonuçlanmayan tutuklulukta geçen
süre, c) İş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık
sigortalarından geçici iş göremezlik ödeneği alan sigortalının iş
göremediği süre, d) Sigortalının greve iştirak etmesi veya işverenin
lokavt yapması hallerinde geçen süre, 18 inci maddede belirtilen çalışma sürelerine
girmediği gibi, iş göremezliğin başladığı veya hastalığın anlaşıldığı
yahut doğumun olduğu tarihten önceki bir yılın hesabında da dikkate
alınmaz. DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Uzun Vadeli Sigorta
Hükümleri Malûl
sayılma MADDE 25-
Sigortalının veya işverenin talebi üzerine Kurumca yetkilendirilen sağlık
hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usûlüne uygun düzenlenecek
raporlar ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi sonucu, çalışma gücünün
veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az
% 60'ını kaybettiği Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalı,
malûllük sigortası bakımından malûl sayılır. Ancak, sigortalı olarak ilk defa çalışmaya
başladığı tarihten önce sigortalının çalışma gücünün % 60'ını kaybettiği
önceden veya sonradan tespit edilirse, sigortalı bu hastalık veya özürü sebebiyle malûllük aylığından yararlanamaz.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar,
Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir. Malûllük
sigortasından sağlanan haklar ve yararlanma
şartları MADDE 26-
Malûllük sigortasından sigortalılara sağlanan hak, malûllük aylığı
bağlanmasıdır. Sigortalıya malûllük aylığı bağlanabilmesi için
sigortalının; a) 25 inci maddeye göre malûl
sayılması, b) En az on yıldan beri sigortalı bulunup, toplam
olarak 1800 gün veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malûl
olan sigortalılar için ise en az beş yıldan beri sigortalı bulunup toplam
900 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması,
c) Malûliyeti nedeniyle sigortalı olarak çalıştığı
işten ayrıldıktan veya işyerini kapattıktan veya devrettikten sonra
Kurumdan yazılı istekte bulunması, halinde malûllük aylığı bağlanır. Ancak, 4 üncü
maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanların kendi
sigortalılığı nedeniyle genel sağlık sigortası primi dahil, prim ve her
türlü borçlarının ödenmiş olması zorunludur. Malûllük
aylığının hesaplanması, başlangıcı, kesilmesi ve yeniden
bağlanması MADDE 27-
Malûllük aylığı; prim ödeme gün sayısı 9000 günden az olan sigortalılar
için 9000 gün üzerinden, 9000 gün ve daha fazla olanlar için ise toplam
prim ödeme gün sayısı üzerinden, 29 uncu madde hükümlerine göre
hesaplanır. Sigortalı başka birinin sürekli bakımına muhtaç ise tespit
edilen aylık bağlama oranı 10 puan artırılır. 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c)
bentleri kapsamındaki sigortalılar için ayrı ayrı olmak üzere, malûllük sigortasından dosya bazında
her yıl bağlanan aylıkların aylık başlangıç tarihinin ait olduğu yılın
Ocak ayı itibarıyla yıl içine ait artışlar uygulanmaksızın hesaplanacak
tutarları, yaşlılık sigortasından bir önceki yılın son ödeme ayında söz
konusu sigortalılar için ayrı ayrı dosya bazında
ödenen en düşük yaşlılık aylığından az olamaz. Malûllük aylığı,
sigortalının; a) Malûl sayılmasına esas tutulan rapor tarihi
yazılı istek tarihinden önce ise yazılı istek
tarihini, b) Malûl sayılmasına esas tutulan rapor tarihi
yazılı istek tarihinden sonra ise rapor tarihini, c) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi
kapsamında bulunanların çalıştıkları işyerine müracaatları halinde,
görevlerinden ayrıldıkları tarihi, takip eden ay başından itibaren
başlar. Sigortalı, aylığın başlangıç tarihinde geçici iş
göremezlik ödeneği almakta ise malûllük aylığı geçici iş göremezlik
ödeneği verilme süresinin sona erdiği tarihten sonraki ay başından başlar.
Ancak, bağlanacak malûllük aylığı, sigortalının almakta olduğu geçici iş
göremezlik ödeneğinin aylık tutarından fazla ise aradaki fark, bu maddenin
üçüncü fıkrasına göre tespit edilecek tarihten başlanarak
verilir. Malûllük aylığı almakta iken sigortalı olarak
yeniden çalışmaya başlayanların veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında
çalışmaya veya ikamete dayalı sosyal yardım almaya başlayanların malûllük
aylıkları, çalışmaya başladıkları veya ikamete dayalı sosyal yardım almaya
başladıkları tarihi takip eden ödeme dönemi başında
kesilir. Bu Kanuna göre sigortalı olmayı gerektiren bir işte
çalışması nedeniyle malûllük aylıkları kesilenlerden çalışması sona erip,
malûllük aylığı bağlanması için yazılı istekte bulunanlara, kontrol
muayenesine tâbi tutulmak ve malûllüğünün devam ettiği anlaşılmak şartıyla
eski malûllük aylığı, yazılı istekte bulunduğu tarihten sonraki ay
başından itibaren ödenmeye başlanır. Ancak, bu durumdaki sigortalılar için
yazılı istek tarihlerine göre yeniden malûllük aylığı hesaplanır ve bu
aylık önceden bağlanan malûllük aylığından fazla ise hesaplanan yeni aylık
üzerinden ödeme yapılır. Yaşlılık
sigortasından sağlanan haklar ve yararlanma
şartları MADDE 28-
Yaşlılık sigortasından sigortalıya sağlanan haklar
şunlardır: a) Yaşlılık aylığı
bağlanması. b) Toptan ödeme yapılması. İlk defa bu Kanuna göre sigortalı
sayılanlara; a) Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş
olmaları ve en az 9000 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi
bildirilmiş olması şartıyla yaşlılık aylığı
bağlanır. b) (a) bendinde belirtilen yaş
şartı; 1) 1/1/2036 ilâ 31/12/2037 tarihleri arasında kadın
için 59, erkek için 61, 2) 1/1/2038 ilâ 31/12/2039 tarihleri arasında kadın
için 60, erkek için 62, 3) 1/1/2040 ilâ 31/12/2041 tarihleri arasında kadın
için 61, erkek için 63, 4) 1/1/2042 ilâ 31/12/2043 tarihleri arasında kadın
için 62, erkek için 64, 5) 1/1/2044 ilâ 31/12/2045 tarihleri arasında kadın
için 63, erkek için 65, 6) 1/1/2046 ilâ 31/12/2047 tarihleri arasında kadın
için 64, erkek için 65, 7) 1/1/2048 tarihinden itibar |