Mevzuatta belirlenen
yükümlülüklere uyulmasını
sağlamak için bazı cezai
müeyyideler getirilmektedir. Bu
bağlamda, Sosyal Sigortalar
Kanunu ile de işverenlere bazı
yükümlülükler getirilmiş ve bu
yükümlülüklere uyulmaması
durumunda da asgari ücrete bağlı
idari para cezaları
öngörülmüştür. Sosyal Sigortalar
Kanunu'na göre uygulanan idari
para cezalarına karşı açılacak
olan davalarda yetkili mahkeme
sorunu uzun bir süreden beri
devam etmektedir.
Sosyal Sigortalar Kurumu
uygulamalarında, idari para
cezalarına karşı önce 15 gün
içinde Kurumun ilgili Sigorta
Müdürlüğü'ne itiraz edilmesi,
itirazın kabul edilmemesi
halinde ise 15 gün içinde
yetkili sulh ceza mahkemesinde
dava açılması gerekmekteydi.
Anayasa Mahkemesi 2003 yılında
verdiği bir karar ile 506 sayılı
Sosyal Sigortalar Kanunu'na
göre, SSK tarafından uygulanan
idari para cezalarının bir idari
işlem olduğu ve bu cezalara ait
davaların sulh ceza
mahkemelerinde görülmemesi,
idare mahkemelerinde
sonuçlandırılması gerektiğine
karar verdi. 4958 sayılı Kanunla
yapılan düzenleme ile de Sosyal
Sigortalar Kurumu idari para
cezalarına karşı sulh ceza
mahkemesine dava açılması
uygulamasına son verilmiş ve
06.08.2003 tarihinden itibaren
Kurumca itirazı reddedilenlerin,
kararın kendilerine tebliğ
tarihinden itibaren altmış gün
içinde idare mahkemesine
başvurabilecekleri hükme
bağlanmıştı.
Ancak, 5326 sayılı Kabahatler
Kanunu kapsamına giren idari
para cezasına karşı yapılan
itirazın Adli Yargı Yerinde
çözümlenmesi gerektiği hükme
bağlanmıştı. Bu nedenle 5454
sayılı Kanunla gerekli
değişiklikler yapılmıştır. Bu
nedenle 5454 sayılı Kanunla
yapılan düzenleme sonrasında da
Sosyal Sigortalar Kurumu idari
para cezalarının tebliğ
tarihinden itibaren onbeş gün
içinde SSK'na ödenmesi veya aynı
süre içinde SSK'nın ilgili
sigorta müdürlüğüne itiraz
edilmesi gerekmekteydi. Kurumca
itirazı reddedilenler, kararın
kendilerine tebliğ tarihinden
itibaren onbeş gün içinde
yetkili sulh ceza mahkemesine
başvurabilmekteydiler.
Bu kez Anayasa Mahkemesi'nin 6
Nisan 2007 tarihli Resmi
Gazete'de yayımlanan kararı ile
506 sayılı Kanun'un 140'ıncı
maddesine göre SSK'nın
uyguladığı idari para
cezalarının sulh ceza
mahkemelerinde dava edilmesine
ilişkin hükmü iptal edildi.
Türkiye Büyük Millet Meclisi,
Anayasa Mahkemesi kararına uygun
olarak 5565 sayılı Bazı
Kanunlarda Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanunla, "idari
para cezaları ilgiliye tebliğ
edilmekle tahakkuk eder ve
tebliğ tarihinden itibaren onbeş
gün içinde Kuruma ödenir veya
aynı süre içinde Kurumun ilgili
ünitesine itiraz edilebilir.
İtiraz, takibi durdurur. Kurumca
itirazı reddedilenler, kararın
kendilerine tebliğ tarihinden
itibaren otuz gün içinde yetkili
idare mahkemesine
başvurabilirler. Bu süre içinde
başvurunun yapılmamış olması
halinde idari para cezası
kesinleşir. Mahkemeye
başvurulması cezanın takip ve
tahsilini durdurmaz. Tebliğ
tarihinden itibaren onbeş gün
içinde Kuruma ödenmeyen idari
para cezaları, bu Kanunun
80'inci maddesi hükmü gereğince
hesaplanacak gecikme cezası ve
gecikme zammı ile birlikte
tahsil edilir. İdari para
cezalarının, Kuruma itiraz ve
yargı yoluna başvurulmaksızın
tebliğ tarihinden itibaren onbeş
gün içinde ödenmesi halinde,
bunun dörtte üçü tahsil edilir.
Peşin ödeme, idari para
cezalarına karşı Kuruma itiraz
etme veya yargı yoluna başvurma
hakkını etkilemez. Ancak,
Kurumca itirazın reddedilmesi
veya mahkemece Kurum lehine
karar verilmesi halinde, daha
önce tahsil edilmemiş olan
dörtte birlik ceza tutarı,
80'inci madde hükmü de dikkate
alınarak tahsil edilir.
Fiilin işlendiği günden itibaren
beş yıl içinde tebliğ edilemeyen
idari para cezaları zamanaşımına
uğrar. İdari para cezaları
hakkında, bu Kanunda hüküm
bulunmayan hallerde 30/3/2005
tarihli ve 5326 sayılı
Kabahatler Kanunu hükümleri
uygulanır" hükmü getirilmiştir.
SSK para cezalarına idare
mahkemesinde dava açılabilecek
Bu yeni düzenlemeden sonra SSK
idari para cezalarının Kuruma
itiraz ve yargı yoluna
başvurulmaksızın tebliğ
tarihinden itibaren onbeş gün
içinde ödenmesi halinde, bunun
dörtte üçü tahsil edilecektir.
Ancak, itiraz yoluna
başvuracakların da mutlaka
tebliğ tarihinden itibaren onbeş
gün içinde Kurumun ilgili
ünitesine itiraz etmesi, Kurumca
itirazı reddedilenlerin, kararın
kendilerine tebliğ tarihinden
itibaren otuz gün içinde yetkili
idare mahkemesine
başvurabilmeleri gerekmektedir.